h1

Ballady w muzyce Dworzaka

2011/02/13

Dvorak Symphonic Poems MackerrasKilka lat temu namówiłem koleżankę na wspólne aktywne słuchanie pierwszego koncertu fortepianowego Fryderyka Chopina. W pewnym momencie padło z jej ust pytanie, na które nie potrafiłem wówczas odpowiedzieć, a mianowicie „Co sobie wyobrażam podczas słuchania muzyki?”. Nie wiem na ile to pytanie odzwierciedla ogólne podejście osób, które nie miały zbyt wiele styczności z muzyką klasyczną, gdyż z reguły na pytanie co sobie ktoś wyobraża słuchając Lady Gagi lub Nirvany też odpowiedź pewnie będzie żadna.

Muzyka klasyczna, jak i rozrywkowa może być słuchana właśnie dla samej przyjemności słuchania, obcowania z dźwiękiem. W przypadku muzyki klasycznej mamy do czynienia z bardziej wyrafinowanym przenikaniem się podstawowych elementów muzyki: rytmu, harmonii i melodii i w ten sposób można odczuć, iż obcujemy z czymś bardziej genialnym niż na przykład „Poker face”.

Muzyka przede wszystkim przekazuje emocje, w ten sposób staje się uniwersalnym językiem, który potrafią zrozumieć ludzie na różnych kontynentach i mówiących w różnych językach.

Do czasu, gdy usłyszałem płytę z nagraniem poematów symfonicznych Antonina Dworzaka znałem niewiele przykładów muzyki, do której można sobie wyobrażać jakieś konkretne obrazy. Jednym z nich była 6 symfonia Beethovena z sugestywnym obrazem wesołej zabawy wieśniaków, szalonej letniej burzy z piorunami czy występującej po niej pieśni pastuszka, innym – Cztery pory roku Vivaldiego.

Bardzo sugestywne wizualne obrazy usłyszałem za to w muzyce Dworzaka. Poematy symfoniczne Antonina Dworzaka nagrane dla czeskiej wytwórni Supraphon przez Czeskich Filharmoników pod batutą śp. Sir Charlesa Mackerrasa zostały uznane przez prestiżowy magazyn Gramophone za nagranie roku 2010 w kategorii muzyki symfonicznej. Na płycie znajdują się nagrania czterech poematów symfonicznych, pod oryginalnymi tytułami „Vodnik” („Wodnik”), „Polednice” („Południca”, za wikipedią: „według wierzeń słowiańskich złośliwy i morderczy demon polujący latem na tych, którzy niebacznie w samo południe przebywali w polu”), „Zlaty kolovrat” („Złoty kołowrotek”) oraz „Holoubek” („Leśny Gołąb”) co daje fascynującą prawie 80-minutową ucztę muzyczną.

Gdybyśmy wówczas z koleżanką słuchali właśnie tej płyty być może mógłbym udzielić bardziej satysfakcjonującej ją odpowiedzi i spowodować większe zainteresowanie tą muzyką. Poematy te powstały do ballad znanego w czasach Dworzaka (1841-1904) czeskiego pisarza Karela Jaromira Erbena o tych samych tytułach, a zatem są przykładem tzw. „muzyki programowej”, czyli nawiązującej do już istniejącego tematu w innych dziedzinach sztuki, np. literatury.

Czegoż nie słychać w tych poematach. Mamy tutaj prawdziwe dramaty, emocje, instrumenty odzwierciedlają zachowania bohaterów, na przykład klarnet basowy w „Polednice” od razu kojarzy się z wiedźmą. W każdym z utworów słyszymy kilka tematów, które następują po sobie i niosą inny ładunek emocji. To na dobry początek, gdyż czytając książeczkę trafiamy na szczegółowy opis historii poszczególnych ballad i wgłębiamy się w każdą historię opisywaną w balladach. Dopiero zestawienie opisywanych historii i uważne słuchanie muzyki daje efekt porażający. Słyszymy bowiem historię wodnika i porwanej przez niego wiejskiej dziewczyny, którą więził i posiadł za żonę, późniejszą próbę jej ucieczki i pojednania się z matką, aż po zamordowanie ich dziecka przez wodnika podczas nakrycia jej w domu matki. Kolejny poemat – kolejna wstrząsająca historia. Idylliczna scena zabawy matki z dzieckiem przerwana przez przybycie wiedźmy Południcy, jej diaboliczny taniec wokół matki, który kończy się jej zasłabnięciem i porwaniem dziecka.

Polecam tą płytę na początek przygody z muzyką klasyczną dla każdego. Jest tutaj mnóstwo świetnej muzyki w naprawdę rewelacyjnym wykonaniu. Co więcej, na pytanie „Co wyobrażasz sobie podczas jej słuchania?” już wiem co odpowiedzieć. Bardzo konkretnie.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: